Zambiya kalıcı oturum (oturma izni)

Oturma izni on yılı aşan kesintisiz süre çalışma izni taşımış yabancıya; oturma izni sahibinin veya yerleşik kişinin 21 yaş ve altındaki bakmakla yükümlü olduğu kişiye; üç yıldan fazla yatırımcı izni taşımış kişiye; en az beş yıl eş izni taşımış kişiye; yaşı ne olursa olsun vatandaştan doğmuş kişiye; bir vatandaşın bakımındaki yabancı kökenli kişiye; yeterli kaynak gösteren emekliye ve gecikme için haklı gerekçesi varsa eski giriş izni sahibine verilir.

Göç ve Sınır Dışı Etme Kanunu'nun 20. maddesi genel şartlar da koyar: başvuran yasa dışı göçmen olmamalı ve İngilizceyi ya da Zambiya'da yaygın kullanılan bir dili yeterli düzeyde bilmelidir; göç memuru bunu sınavla ölçebilir. Bakan da Genel Müdür'e danıştıktan sonra bir kişiye oturma izni verilmesini emredebilir. Türkiye'den gelen ve on yılı aşkın süre çalışma izniyle çalışmış biri için en sık kullanılan yol çalışma izni kategorisidir.

Çalışma izni sahipleri dilekçe, yabancı kayıt kartı, iki referans mektubu, onaylı pasaport kopyası, fotoğraf, iş sözleşmesi ve onaylı diplomalar sunar. Yatırımcı izni sahipleri vergi uygunluk belgesi veya KDV makbuzları, güncel banka dökümü, ZICA'ya kayıtlı firmadan denetim raporu ve tapu veya kira sözleşmesi ekler; başvurudan sonra göç idaresi denetim yapar. Bakmakla yükümlü olunan kişi olarak başvuran 16 yaş üstü kişiler doğum ve evlilik belgeleri, kendilerini en az üç yıldır tanıyan iki kişiden referans ve ev sahibinin statü kanıtını verir.

Özel sektör tablosunda düzenleme veya kayıp nüshası 20.000 ZMW, meslek, işveren, uyruk ya da isim değişikliği 20.000 ZMW, adres veya pasaport değişikliği 2.000 ZMW'dir. İkinci bölümde düzenleme ücreti 11.333 ZMW'dir.

Çocuklar dilekçe, onaylı doğum belgesi, onaylı pasaport kopyası, fotoğraf ve ücretle varyasyon yoluyla eklenir. 7–15 yaş arası başvuranlar ebeveynlerinin statü belgeleri ve okul kayıt belgesiyle başvurur.

İzin sahibinin 18 yaşını geçmiş bakmakla yükümlü olduğu kişiler ile çalışma veya yatırımcı izni sahiplerinin anne ve babası oturma izni yerine geçici izin (temporary permit) kapsamındadır ve bu izne ancak Daire yönlendirdiğinde başvurulur. Özel sektör tablosunda oturma iznine eş veya çocuk eklemek 5.000 ZMW'dir.

İzin, sahibi verilişten itibaren altı ay içinde Zambiya'ya girmezse, dönüş niyetini yazılı bildirmeden altı aydan fazla yurt dışında kalırsa veya on iki aydan fazla yurt dışında kalırsa geçersiz olur.

Göç ve Sınır Dışı Etme Kanunu'nun 10. maddesine göre, aleyhinize karar veren göç memuru gerekçeyi bildirmek ve görüşünüzü sunmanız için en az 48 saat tanımak zorundadır; memur bu görüşe 14 gün içinde yanıt verir. Bu karara karşı 48 saat içinde İçişleri Bakanı'na itiraz edebilirsiniz; Bakan, Göç Genel Müdürü'nün görüşünü aldıktan sonra kararı on gün içinde kaldırabilir veya değiştirebilir. Bakanın kararına karşı mahkemeye başvuru da 48 saat içinde yapılmalıdır; itiraz edilmeyen karar kesinleşir.