Hırvatistan çalışma izni (oturma ve çalışma izni)

Eleman açığı olmayan işlerde Hırvat, AEA veya İsviçre vatandaşı çalışanlar işverenin yabancı çalışan sayısının en az yüzde 20’si, eleman açığı olan işlerde en az yüzde 10’u kadar olmalıdır. Bu oranlar uygulanana kadar en fazla 50 yerli çalışanı olan işverenler toplam 50, 51 ile 250 arası yerli çalışanı olanlar ise en fazla 250 HZZ görüşüne dayalı izin başvurusu yapabilir.

Vizeye tabi bir çalışan için işveren, izin düzenlendikten sonraki beş gün içinde İçişleri Bakanlığı lehine noterce onaylanmış 2.016 euroluk bir senet (zadužnica) polise teslim etmelidir. Çalışan işe zamanında başlamazsa veya işveren çalışanı ilk üç ay içinde çalışanın kusuru dışındaki nedenlerle işten çıkarırsa işveren bu tutarı sekiz gün içinde ödemek zorundadır. Senet teslim edilmezse izin iptal edilir.

HZZ eleman açığı listesinde bulunmayan bir meslek için işveren başvurudan önce bölge HZZ ofisinden çevrim içi iş gücü piyasası testi istemelidir. HZZ, Hırvatistan’da uygun bir çalışan bulunup bulunmadığını 15 gün içinde işverene bildirir. Bulunmazsa işveren 90 gün içinde HZZ görüşü isteyebilir. HZZ yönetim kurulunun yayımladığı eleman açığı olan mesleklerde test gerekmez ama görüş yine gerekir.

HZZ olumlu görüşü ancak şu durumda verir: işveren işle bağlantılı tescilli faaliyetini fiilen yürütüyor, kamu borçlarını ödemiş ve vergi bildirimlerini vermiş, son bir yılda en az bir Hırvat, AEA veya İsviçre vatandaşı çalışanı kesintisiz tam zamanlı istihdam etmiş, iş veya sosyal güvenlik suçlarından mahkûm olmamış, son altı ayda hesabı 30 günden uzun bloke edilmemiş ve son 12 ayda işletme hesabına en az 100.000 euro (tüzel kişi) veya 40.000 euro (gerçek kişi) giriş olmuşsa.

Çalışan geçici oturumun genel şartlarını karşılamalıdır: izinden üç ay uzun geçerli pasaport, vatandaşı olunan ülkeden ve bir yıldan uzun yaşanan ülkelerden alınmış tasdikli adli sicil kaydı ve giriş yasağı olmaması. İş sözleşmesinin kendisi sağlık sigortası belgesi yerine geçer. İşveren konaklama sağlıyor veya ayarlıyorsa konaklama uygun barınma standartlarını karşılamalıdır.

İlk izinde Türk vatandaşları gibi vize rejimine tabi ülke vatandaşları, vatandaşı olunan ülkede bir doktorun doldurduğu ve 90 günden eski olmayan sağlık ve aşı belgesi olan 18a formunu ekler. İlk üç yıl içindeki yenilemelerde il halk sağlığı kurumunda sağlık kontrolü gerekir ve masrafı işveren karşılar.

Polis izni onayladığında çalışan izin için 74,32 euro, biyometrik oturum kartı için 31,85 euro öder ve işvereni, işi ve geçerliliği gösteren bir belge alır. Vizeye tabi çalışan ardından iznin başlangıç tarihinden iki ay önce veya sonra içinde, en az 30.000 euro teminatlı 30 günlük seyahat sigortasıyla yetkili Hırvat temsilciliğinden veya VFS Global merkezinden D vizesi (93 euro) ister.

Hırvatistan’a girdikten sonra çalışan adresini bildirir ve kart için biyometrik veri verir. D vizesi gerekiyorsa iznin başlangıcından itibaren altı ay, aksi halde 30 gün içinde ikamet bildirilmezse geçici oturum iptal edilir.

Aynı işveren, çalışan ve meslek için yenileme yeni test veya HZZ görüşü gerektirmez ve polise e-postayla talep edilebilir; izin bitmeden başvurun. 4 Haziran 2027’den itibaren HZZ görüşüne dayalı veya yenilenmiş izinle çalışanlar, Hırvatistan’da bir yılı doldurmadan önce A1.1 düzeyinde Hırvatça ve Latin alfabesi sınavını geçmek zorundadır; masrafı işveren karşılar. Güney Slav dillerini konuşanlar ve Hırvatistan’da eğitim almış olanlar muaftır; mevsimlik işçiler kapsam dışındadır.

İzinle Hırvatistan’a gelen çalışan, işveren hakkında ceza veya denetim işlemi başlatılmadıkça, çalışanın onuru söz konusu olmadıkça ya da maaşlar zamanında ödenmedikçe ilk işverenle altı ay çalışmak zorundadır. Bundan sonra işvereni veya aynı işverende mesleği değiştirebilir; iş eleman açığı listesinde değilse yeni bir iş gücü piyasası testi yapılır. Çalışma, mesleğin eleman açığı olan veya testin yapıldığı polis idaresi bölgeleriyle sınırlıdır.

Sözleşme sona ererse izin kendiliğinden iptal edilmez. Çalışan, iki yıldan kısa izinde toplam üç aya, daha uzun izinde altı aya kadar işsiz kalabilir; ancak beş gün içinde HZZ’ye şahsen bildirimde bulunmalı, iş aramalı ve uygun teklifleri kabul etmelidir. Özellikle istismar edici koşullara maruz kalan çalışanlar için bu süreler üç ay uzar. İşveren sözleşmenin sona erdiğini beş iş günü içinde polise bildirmelidir.