Lüksemburg’da iltica ve uluslararası koruma

Uluslararası koruma yalnızca üçüncü ülke vatandaşlarına ve vatansızlara açıktır; AB vatandaşlarının başvuruları kabul edilemez. Lüksemburg, ırk, din, milliyet, siyasi görüş veya belirli bir toplumsal gruba üyelik nedeniyle haklı bir zulüm korkusu taşıyanlara mülteci statüsü; mülteci sayılmayan ancak ölüm cezası, işkence veya silahlı çatışmada ayrım gözetmeyen şiddet gibi ciddi zarar gerçek riskiyle karşı karşıya olanlara ikincil koruma tanır. Geçici koruma ise yalnızca kitlesel akın üzerine AB Konseyi kararıyla devreye girer.

12 Haziran 2026’dan beri AB Göç ve İltica Paktı ve Lüksemburg’un 11 Haziran 2026 tarihli kanunu uygulanıyor. Bu tarihten önce yapılan başvurular 18 Aralık 2015 tarihli kanunun usulüne tabidir; ancak yeni nitelendirme kuralları (2024/1347 sayılı Tüzük) ve iltica ve göç yönetimi kuralları (2024/1351 sayılı Tüzük) herkese uygulanır.

Her başvurudan yalnızca bir AB ülkesi sorumludur. Orada bir aile üyeniz yaşıyorsa, o ülke size oturum izni, vize veya diploma verdiyse, AB’ye o ülke üzerinden girdiyseniz ya da orada zaten başvurduysanız sorumlu ülke başka bir devlet olabilir; bu durumda Lüksemburg kendini yetkisiz ilan eder ve o ülkeye transfer edilirsiniz.

İlk sığınma ülkesinde veya başka bir AB ülkesinde korumanız varsa, yerleşebileceğiniz güvenli bir üçüncü ülke varsa, uluslararası bir ceza mahkemesi tarafından yeniden yerleştirildiyseniz, geri dönüş kararını aldıktan sonra yedi iş gününden fazla bekleyip başvurduysanız ya da sonraki başvuru yeni bir unsur içermiyorsa başvuru kabul edilemez sayılır.

Uluslararası koruma başvurusu yapma isteğinizi DGIM mülteciler dairesine, Büyük Dükalık Polisi’ne, Ulusal Kabul Ofisi’ne (ONA), Ulusal Çocuk Ofisi’ne (ONE) veya gözaltındaysanız gözaltı merkezine ya da cezaevine şahsen bildirirsiniz. Refakatsiz çocuklar kendileri ya da aile hâkiminin 15 iş günü içinde atadığı özel temsilci aracılığıyla başvurabilir.

Schengen alanına gerekli kontroller yapılmadan girenler taramadan geçer: kimlik kontrolü, fotoğraf ve parmak izi, yolculuğa ilişkin görüşme ile sağlık ve kırılganlık değerlendirmesi; tarama en fazla üç günde, genellikle bir günde tamamlanır. Ardından kayıt ve başvurunun sunulması için DGIM’e şahsen gidersiniz; haklarınız anlayabileceğiniz bir dilde anlatılır, kimlik ve diğer belgelerinizi makbuz karşılığında teslim eder ve resmi başvuru için randevu alırsınız.

Kayıttan sonra yalnızca Lüksemburg’da geçerli olan başvuru sahibi belgesini (pembe belge) alırsınız; belgenin arkasındaki tarihte şahsen yenilenmesi gerekir. Ülkeden ayrılamazsınız; ayrılmak dosyanın kapatılmasına yol açabilir. Sekiz gün içinde bir belediyeye olağan ikametinizi bildirirsiniz.

DGIM’de ses kaydı alınan kişisel mülakata çağrılırsınız; her yetişkin neden ayrıldığını ve neden korktuğunu ayrı ayrı anlatır. Avukat eşlik edebilir, DGIM tercüman sağlar. Gelmemek yalnızca sağlık nedeniyle mazur görülür. Yazılı tutanak düzeltme ve imza için size okunur; sonradan düzenlenirse görüş bildirmek için sekiz gününüz olur. Dil testi veya tıbbi muayene istenebilir.

Normal usulde karar genellikle başvurudan itibaren altı ay içinde verilir; çok sayıda başvuru, karmaşık konular veya başvuru sahibinden kaynaklanan gecikmelerde altı ay daha uzatılabilir. Örneğin güvenli menşe ülkeleri, açıkça dayanaksız beyanlar veya AB tanınma oranı %20 ya da altında olan uyruklar için kullanılan hızlandırılmış usul genellikle üç ayda sonuçlanır.

Başvurudan sonra sosyal destek, barınma ve maddi yardım için ONA’ya başvurabilirsiniz; refakatsiz çocuklara ONE destek verir. Ücretsiz tercüman ve adli yardım hakkınız, ya da Lüksemburg barosuna kayıtlı dilediğiniz avukatı tutma hakkınız vardır. 12 Haziran 2026’dan beri geçici çalışma izni gerekmiyor: kayıttan dört ay sonra, kesin karar verilmemişse ve gecikme size bağlı değilse iş sözleşmesi imzalayabilirsiniz; bu tarihten sonraki başvurularda çalışmaya başlayabileceğiniz tarih pembe belgenin arkasında yazılıdır.

Mülteci statüsü ve ikincil koruma alanlara beş yıllık oturum kartı verilir; sosyal güvenlik, konut, eğitim ve sağlıkta Lüksemburg vatandaşlarıyla aynı erişime sahiptirler ve ücretli ya da serbest çalışabilirler. Mültecilere mülteci seyahat belgesi verilir; ikincil koruma sahipleri ulusal pasaportlarıyla, alamıyorlarsa DGIM’in düzenlediği belgelerle seyahat eder.

Normal usulde ret kararına ve sınır dışı etme kararına karşı tebliğden itibaren 20 gün içinde İdare Mahkemesi’ne (Tribunal administratif) itiraz edebilirsiniz; bu itiraz sınır dışı etmeyi durdurur. Mahkeme kararına karşı 15 gün içinde Yüksek İdare Mahkemesi’ne (Cour administrative) başvurulabilir; bu başvuru durdurucu değildir. Hızlandırılmış usulde ve kabul edilemezlik veya dosya kapatma kararlarına karşı süre 10 gündür, mahkeme kararı kesindir ve itiraz durdurucu değildir; ancak kalmanız için mahkemeden izin isteyebilirsiniz. İtirazlar baroya kayıtlı bir avukat aracılığıyla yapılmalıdır.

Kesinleşen retten sonra 30 gün içinde gönüllü olarak ayrılmaya davet edilirsiniz; geri dönüş ve yeniden uyum desteği için info@movingforward.public.lu adresine yazabilirsiniz. Vizesiz seyahat edilebilen ülkelerin vatandaşları maddi destek alamaz. Ayrılmazsanız zorla sınır dışı etme ve beş yıla kadar giriş yasağı uygulanabilir.

İçişleri Bakanlığı, Göç Genel Müdürlüğü, Mülteciler Dairesi: 26 route d’Arlon, L-1140 Lüksemburg, tel. +352 247 84 565. Kabul ve barınma: başvuru sahipleri için bir bilgi portalı da (info-dpi.public.lu) işleten Ulusal Kabul Ofisi (ONA).