Kosova kalıcı oturma izni şartları

Genel kural dışında kalıcı oturum şu kişilere de verilebiliyor: en az beş yıldır mülteci veya ikincil koruma statüsünde olanlar; Kosova'da en az beş yıl kesintisiz yaşamış ve belgelerle kanıtlanmış yakın ailevi ve ekonomik bağları olan yabancılar; ebeveynleri veya tek ebeveyni kalıcı oturum sahibi olan çocuklar ve Kosova vatandaşlığından çıkan kişiler. Mülteciler ve bu çocuklar pasaport, geçim ve sigorta şartından, uzun süreli sakinler ile eski vatandaşlar ise dil sınavından muaf. Bu istisnai durumların usulü İçişleri Bakanı'nın çıkardığı ikincil mevzuatla düzenleniyor.

2018'de değişen Yabancılar Kanunu'na göre kalıcı oturum için başvuru anında kesintisiz beş yıllık geçici oturum gerekiyor. Kosova vatandaşıyla veya kalıcı oturum sahibi bir yabancıyla evli olanlar için bu süre üç yıl; Bakanlık üç yıl kuralını birlikte yaşayan çiftlere de uyguluyor. Her biri altı aydan kısa ve toplamda on ayı geçmeyen yurt dışı kalışlar süreyi kesmiyor; ancak karar verildiği anda geçici izninizin geçerli olması şart.

Bazı süreler eksik sayılıyor veya hiç sayılmıyor. Mevsimlik işçi, günlük göçmen veya yabancı işveren adına hizmet sağlayıcı olarak geçen süre ve cezaevinde geçen süre hesaba katılmıyor; öğrenim izniyle geçen sürenin ise yalnızca yarısı sayılıyor. Uluslararası koruma alanlarda iltica süreci 18 aydan uzun sürdüyse tamamı, daha kısa sürdüyse yarısı hesaba ekleniyor. Kosova'da çalışma izniyle yaşayan Türk vatandaşları için en yaygın yol beş yıllık kesintisiz çalışma amaçlı oturum.

Başvuru sahibinin geçerli yabancı pasaportu, yeterli geçim imkânı ve sağlık sigortası olmalı; Kosova'nın resmi dillerinden biri olan Arnavutça veya Sırpçada temel okuma-yazma bilgisi ile ülkenin kültürü ve toplumsal düzeni hakkında bilgisi bulunmalı; kamu düzeni, güvenlik veya sağlık açısından tehdit oluşturmamalı. Bakanlığın listesinde pasaport, Kosova mahkemelerinden mahkûmiyet olmadığını gösteren belge, aile birleşimi durumunda evlilik belgesi, mali imkân kanıtı, sağlık sigortası ve konut belgesi yer alıyor.

Bakanlık çalışma kategorisinde kalıcı oturum için 100 EUR, aile birleşiminde 70 EUR, Kosova vatandaşlığından çıkanlar için 50 EUR, kayıp, hasarlı veya yenilenen kart için 10 EUR alıyor. Geçim şartı için Bakanlık tablosunda çalışma kategorisinde yıllık 5.000 EUR, yabancı bir sakinle aile birleşiminde yıllık 6.000 EUR yer alıyor; vatandaş eşleri için belirli bir tutar yok. Başvuru Bakanlık göç dairesine yapılıyor; Ağustos 2024 değişikliğinden sonra daire 45 gün içinde karar vermek zorunda, bu süre Genel İdari Usul Kanunu'na göre uzatılabiliyor.

Dil ve kültür bilgisi İçişleri Bakanlığı'nın düzenlediği yazılı sınavla ölçülüyor. Okul öncesi çocuklar, Kosova'da ilk, orta veya yükseköğretimi tamamlamış olanlar, çalışmayan 65 yaş üstü kişiler ve ana dili Kosova'nın resmi dillerinden biri olan yabancılar sınavdan muaf.

Kalıcı oturum kartını yenilemek için Bakanlık geçerli pasaport, Kosova mahkemelerinden mahkûmiyet olmadığını gösteren belge, sağlık sigortası ve ikamet adresi belgesi istiyor. Kalıcı oturum sahipleri adres değişikliğini sekiz gün içinde polise veya Bakanlığa bildiriyor, çalışma izninden muaf tutuluyor ve ciddi güvenlik ya da kamu düzeni nedenleri dışında sınır dışı edilemiyor.

2024'e kadar kalıcı oturum reddine yalnızca Temel Mahkeme'de idari dava açılarak itiraz edilebiliyordu. Ağustos 2024 değişikliğinden beri Genel İdari Usul Kanunu kurallarına göre idari itiraz yolu açık; kalıcı oturumun iptali kararları için de aynı kural geçerli. Yabancılar Kanunu kapsamındaki itirazları İtiraz Komisyonu inceliyor.