Bosna Hersek kalıcı oturum

Bazı kalış türleri kalıcı oturuma götürmüyor: geçici veya uluslararası koruma ve sonuçlanmamış iltica başvuruları, diplomatik statü, insani oturumun çoğu türü, mevsimlik çalışma, şirket içi görevlendirme, iş kaydı belgesiyle yapılan kısa süreli çalışma, ceza infazı, günlük göçmenlik ve kendi oturum gerekçesi kalıcı oturuma götürmeyen bir yabancıyla aile birleşimi.

Kuralı yumuşatan iki istisna var. Yükseköğretim amaçlı oturumda geçen sürenin yarısı sayılıyor; ancak öğrenci oturumu sürerken başvuru bu gerekçeye dayandırılamıyor. Çalışma izni olmadan çalışan şirket kurucusu olarak geçen oturum ise tam olarak sayılıyor.

Yabancılar Kanunu'nun 79. maddesi şunları arıyor: başvurudan hemen önceki dönemde geçici oturma izniyle en az beş yıl kesintisiz Bosna Hersek'te yaşamış olmak, geçerli pasaport, yeterli ve düzenli geçim imkânı, uygun konaklama, sağlık sigortası, Bosna Hersek'te resmî kullanımdaki dillerden ve alfabelerden birini bilmek ve menşe ülke ile Bosna Hersek'ten alınmış, her biri altı aydan eski olmayan, ceza davası veya mahkûmiyet olmadığını gösteren belgeler. Başvuru anında ve karar beklenirken onaylı geçici oturumunuzun bulunması gerekiyor.

Beş yıl içinde toplamda 10 aya kadar birkaç kez ya da bir defada altı aya kadar yurt dışında kaldıysanız oturum kesintisiz sayılıyor. Bosna Hersek Mavi Kartı sahipleri için bu sınırlar toplam 18 ay veya bir defada 12 ay.

Boşnakça, Hırvatça veya Sırpça bilgisi, eğitim bakanlığının dil programı ve sınavı yürütmek üzere onay verdiği bir üniversite, ortaöğretim kurumu ya da yetişkin eğitimi kurumundan alınan belgeyle gösteriliyor; kurs ve sınav masraflarını başvuru sahibi ödüyor. Okul öncesi çocuklar, resmî dillerden birinde ilk, orta veya yükseköğretime devam eden ya da bitirmiş olanlar ve çalışmayan 60 yaş üstü kişiler muaf.

Geçim imkânı; Bosna Hersek vatandaşı yakın akrabaların gelir belgeleriyle desteklenen garanti beyanı, banka yazıları, emekli maaşı belgesi, iş sözleşmesi, çalışma izni, Bosna Hersek'te tanınan nakitsiz ödeme araçları, taşınmaz veya yabancı yatırımla gösterilebiliyor. Yabancılar Hizmeti'nin SB-1 listesi ayrıca son beş yıla ait geçici oturum kararlarının veya etiketlerinin kopyalarını ve doğum belgesini istiyor.

Başvuru Bosna Hersek'teki yetkili Yabancılar Hizmeti saha ofisinde ya da yurt dışından Bosna Hersek temsilciliği aracılığıyla, biyometrik veriler ve 200 KM harçla bizzat yapılıyor. Başvurunuzun alındığına dair bir belge veriliyor. Yabancılar Hizmeti doğrudan yapılan başvurulara 60 gün, temsilcilik üzerinden yapılanlara 90 gün içinde karar veriyor. Başvuru onaylanırsa kalıcı oturum kararı ve kalıcı oturum izni veriliyor. Gerekirse başvuru sürerken geçici oturum uzatma talebine dönüştürülebiliyor.

Kalıcı oturum sahibi, kararı aldıktan, adrese vardıktan veya taşındıktan sonra sekiz gün içinde kalıcı ikametini ve sonraki her adres değişikliğini bildirmek zorunda. Kişisel kimlik numarası (JMB) kararını aldıktan sonra, yaşadığınız yerdeki yetkili makama yabancı kimlik kartı için başvurmak üzere sekiz gününüz var; kart beş yıl geçerli. Kartın kaybı derhâl bildirilmeli.

Kalıcı oturum sahipleri çalışma izni olmadan çalışabiliyor, davet mektubu düzenleyebiliyor ve eşleri, çocukları ve bakmakla yükümlü oldukları ebeveynleri için aile birleşimine sponsor olabiliyor. Eş ve çocukları yıllık kota dışında çalışma izni alabiliyor.

Başvuru reddedilirse veya usulden reddedilirse kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Güvenlik Bakanlığı'na itiraz edilebiliyor; itiraz süresi dolana ve itiraz karara bağlanana kadar sınır dışı edilemiyorsunuz. Başka bir gerekçeyle oturumunuz yoksa ret kararında en fazla 30 günlük gönüllü ayrılış süresi veriliyor.