Ukrayna'da mülteci statüsü ve ek koruma başvurusu

Ukrayna, ırk, din, etnik köken, uyrukluk, belli bir toplumsal gruba üyelik veya siyasi görüş nedeniyle zulme uğrama korkusuyla ülkesi dışında bulunan kişilere mülteci statüsü verir. Mülteci tanımına uymayan ancak ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele tehdidi nedeniyle Ukrayna'ya gelmek veya orada kalmak zorunda kalan kişilere ek koruma verilir. Geçici koruma ise saldırı, işgal, iç savaş veya afetler nedeniyle toplu gelişler için ayrı bir mekanizmadır.

Başvuru, geçici olarak bulunulan yerdeki Devlet Göç Servisi birimine bizzat veya yasal temsilci aracılığıyla yapılır. Sınırı yasal olarak geçenler beş iş günü içinde, düzensiz geçenler ise derhal başvurmalıdır. Birim başvuruyu kaydeder, parmak izi alır, gerekirse yaş tespiti ister, 18 yaş altındaki aile üyelerini kaydeder, ücretsiz hukuki yardımın nasıl alınacağını açıklar ve koruma başvurusu belgesi verir.

Kayıttan itibaren 15 iş günü içinde başvuru sahibiyle görüşülür ve dosyanın işleme alınıp alınmayacağına karar verilir. Başvuru sahibi isterse avukat katılabilir; Ukraynaca veya Rusçayı iyi bilmeyenlere tercüman sağlanır. Açıkça dayanaksız veya kötüye kullanım niteliğindeki başvurular bu aşamada reddedilir ve gerekçeler ile itiraz yolu üç iş günü içinde yazılı olarak bildirilir. İşleme alınan dosyalar iki ay içinde incelenir, süre üç aya kadar uzatılabilir; nihai kararı merkezi göç otoritesi verir.

Mülteci veya ek korumaya ihtiyaç duyan kişi olarak tanınan kişi, karar tarihinden itibaren süre sınırı olmaksızın Ukrayna'da yasal olarak ikamet ediyor sayılır. Bölge birimi 15 iş günü içinde 16 yaş ve üzerindeki herkese beş yıl geçerli bir belge verir; bu belge ikamet kaydının dayanağıdır ve sahibi seyahat belgesi alabilir. Tanınan kişiler Anayasa, kanunlar ve onaylanmış anlaşmaların istisnaları dışında Ukrayna vatandaşlarıyla aynı hak, özgürlük ve yükümlülüklere sahiptir. Statü, örneğin kişinin kendi ülkesinin korumasına gönüllü olarak yeniden başvurması veya başka bir koruma elde etmesiyle sona erer.

Ön aşamadaki ret kararına itiraz edilirse göç servisi kişinin belgelerini muhafaza eder ve bulunduğu yerdeki polise bilgi verir. Ret kararının tebliğinden itibaren beş iş günü içinde itiraz edilmezse koruma başvurusu belgesi geri alınır ve kimlik belgeleri iade edilir.