Nikaragua geçici oturum izni

761 sayılı Kanun'un 1228 sayılı Kanun'la (La Gaceta No. 222, 29 Kasım 2024) yeniden yazılan 25. maddesine göre geçici oturum, Nikaragua'da üç ay ile bir yıl arasında, yenilenebilir şekilde ya da kabule gerekçe olan faaliyet sürdükçe yaşamak isteyen kişileri kapsar. On dört alt kategori şunlardır: bilim insanları, profesyoneller, teknisyenler ve uzman personel; ekonomik aktörler, girişimciler, şirket müdürleri, yöneticileri ve idari veya operasyonel personeli; gazeteciler; öğrenciler; din görevlileri; serbest veya bağımlı çalışanlar; sanatçılar; sporcular; mülteciler; vatansızlar; emekliler (jubilados); rantiyeler (rentistas); önceki alt kategorilerdeki kişilerin bağımlı aile üyeleri ve sığınma hakkı tanınmış kişiler (asilados).

Kanun rantiyeyi, yurt dışından istikrarlı ve sürekli gelir elde eden yabancı olarak tanımlar. Emekliler ve rantiyeler, Kalkınma, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın (MIFIC) belirlediği tutarlarda Nikaragua'da yatırım yapabilir; bu durumda göç kategorileri değişmez ve kaybolmaz. Kanunun 13. maddesi ayrıca hiçbir yabancının aynı anda iki göç kategorisine sahip olamayacağını ve açıkça izin verilen faaliyetler dışında faaliyet yürütemeyeceğini belirtir. Türk vatandaşları için ayrı bir kategori yoktur; başvuru, faaliyete uyan alt kategoriden yapılır.

2024'te değiştirilen 122. madde ücretleri Orta Amerika pesosu (CA$) olarak belirler; ödeme, ödeme günündeki Nikaragua Merkez Bankası resmî kuruyla córdoba cinsinden yapılır. Yıllık geçici oturum öğrenciler, çalışanlar, sanatçılar, sporcular, emekliler, bağımlı aile üyeleri ve sığınma hakkı tanınmış kişiler için (4, 6, 7, 8, 11, 13 ve 14 numaralı alt kategoriler) 100 CA$, diğer alt kategoriler için 200 CA$'dır. Oturum veya vatandaşlık formu 3 CA$, oturum gerekçesinin (motivación) değiştirilmesi 40 CA$, göç sınıflandırmasının değiştirilmesi 75 CA$ tutar. Mülteciler ve vatansızlar daimi oturum ücretlerinin yarısını öder (125. madde).

128. madde, olası bir sınır dışı etme, ihraç veya geri gönderme masrafını karşılamak için menşe ülkeye ya da önceki ikamet ülkesine dönüş biletinin gerçek bedeline eşit nakit teminat depozitosu ister. Depozito izin verilen kalış süresince saklanır, güncel uçak ücretlerine göre güncellenir ve kesin ayrılıştan veya vatandaşlık kazanılmasından itibaren altmış gün içinde iadesi istenebilir. Muaf olanlar: Nikaragualı ile iki yıldan uzun süredir evli veya kayıtlı birliktelik içinde olanlar, Nikaraguallıların ikinci dereceye kadar akrabaları, reşit olmayanlar, MIFIC sertifikalı yatırımcılar, ulusal serbest bölge komisyonunun onayladığı serbest bölge çalışanları ve uluslararası anlaşmalarla muaf tutulanlar.

761 sayılı Kanun'un 28. maddesine göre başvuru sahibi Nikaragua'daysa oturumu DGME'den, yurt dışındaysa Nikaragua'nın diplomatik misyonlarından ve konsolosluklarından ister. Danışmalı vizeye tabi uyruklar için 101. madde profesyoneller, öğrenciler ve yatırımcılar için danışmalı oturum vizesi öngörür; bu vizeleri yalnızca DGME verir ve yurt dışındaki misyonlar başvuruları İçişleri Bakanlığı Konsolosluk Genel Müdürlüğü aracılığıyla iletir. Her alt kategorinin ayrıntılı belge listesi kanunun yönetmeliğinde yer alır; yönetmelik bu rehber için incelenemedi.

Kanunun 88. maddesi oturum kartının (cédula de residencia) izin verilen kalış süresi bitmeden önceki otuz gün içinde DGME'den istenmesini, yenilemenin de kartın bitişinden otuz gün önce yapılmasını şart koşar. Oturum başvurusu sonuçlanana kadar başvuru sahibi, kararın onaylı örneği verilinceye dek DGME'den kalış süresi uzatması istemek zorundadır (12. madde). Türkiye'den başvuracak kişiler, Türkiye'ye akredite Nikaragua misyonunu ve belge listesini önceden konsolosluktan teyit etmelidir; bu rehber için resmî bir akreditasyon bilgisi bulunamadı.

Oturum sahipleri medeni hâl, adres ve faaliyet değişikliklerini on beş gün içinde DGME'ye bildirmeli, kimlik ve göç belgelerini saklayıp istendiğinde göstermeli ve Nikaraguallılarla aynı vergi ve sosyal güvenlik katkılarını ödemelidir. Yatırımcı oturum sahipleri her mali yıl sonunda, oturum almalarına dayanak olan ekonomik faaliyetin sürdüğünü gösteren belgeleri DGME'ye sunmalıdır. Kanunun 39. maddesi ayrıca oturum sahiplerinin kendilerini ve ailelerini geçindirecek yeterli kaynağa sahip olduklarını göstermelerini ister.

DGME, 38. maddede sayılan nedenlerle oturumu iptal edebilir: kabul koşullarına uymamak, izinsiz ücretli çalışmak, doğrudan veya dolaylı olarak siyasi faaliyete katılmak, kesinleşmiş ceza mahkûmiyeti ve geçici oturum sahibi için sağlık, eğitim veya ailevi sorunlarla belgelenmedikçe altı aydan uzun süre ülke dışında kalmak bunlar arasındadır. Oturum sahipleri kara sınırlarından çıkışta çıkış vizesine ihtiyaç duyar (111. madde).

Reddedilen danışmalı vize, ret kararından itibaren altı takvim ayı geçtikten sonra yeniden istenebilir (103. madde). DGME'nin göç konularındaki kararlarına karşı 180. madde, yürütme organının teşkilatına ilişkin 290 sayılı Kanun uyarınca idari yeniden inceleme (revisión) ve itiraz (apelación) yollarını öngörür. İtiraz süreleri ve usulleri bu kanuna göre işler.