Nikaragua çalışma izni ve çalışan oturumu

761 sayılı Kanun'un 1228 sayılı Kanun'la (La Gaceta No. 222, 29 Kasım 2024) yeniden yazılan 16. maddesi, Nikaragua'ya çalışmak amacıyla giren yabancıların DGME'den yönetmelikteki şartları yerine getirerek üç ila on iki ay süreli ve uzatılabilir, çalışma hakkı veren bir göç statüsü istemesini şart koşar; bu kişiler göç kategorilerini değiştirmek için de başvurabilir. 15. maddedeki on beş yerleşik olmayan alt kategorisi arasında çalışma (trabajo) ve sınır ötesi çalışan (trabajador transfronterizo) yer alır.

12. madde, İçişleri Bakanlığı'nın özel durumlarda izin verdiği sanatçılar, sporcular, gösteri ekibi üyeleri, geçici çalışanlar ve iş insanları dışında yerleşik olmayanların kendi hesabına veya bağımlı olarak ücretli faaliyet yürütemeyeceğini belirtir. Göçmen işçiler için izin Çalışma Bakanlığı'na danışılarak verilir. Turist olarak giriş yapan bir Türk vatandaşı bu izin olmadan Nikaragua'da ücretli iş yapamaz.

Daha uzun süreli istihdam için 25. maddedeki geçici oturum; bilim insanları, profesyoneller, teknisyenler ve uzman personel; ekonomik aktörler, girişimciler, şirket müdürleri, yöneticileri ve idari veya operasyonel personeli ile serbest veya bağımlı çalışanlar alt kategorilerini içerir. Geçici oturum üç ay ile bir yıl arasında sürer ve yenilenebilir. Danışmalı vizeye tabi uyruklar için 101. madde, yalnızca DGME'nin onaylayabildiği profesyonellere yönelik danışmalı oturum vizesini sayar.

Oturumu bulunan emekli ve rantiyelerin ücretli faaliyette bulunmak için ayrı bir izne ihtiyacı vardır. Serbest bölge rejimindeki şirketlerin çalışanları ve bağımlı aile üyeleri, ulusal serbest bölge komisyonunun onayıyla, diğer oturum sahiplerinin yatırması gereken teminat depozitosundan muaftır.

2024'te değiştirilen 122. maddeye göre yerleşik olmayan birinin en fazla bir yıl çalışmasına verilen izin ayda 25 CA$ tutar. Yıllık geçici oturum bağımlı veya serbest çalışanlar (6 numaralı alt kategori) için 100 CA$, profesyoneller ve şirket personeli gibi diğer alt kategoriler için 200 CA$'dır. Emekli veya rantiye oturum sahibinin ücretli çalışmasına izin veren belge 200 CA$ tutar. Tutarlar Orta Amerika pesosu cinsindendir ve Merkez Bankası resmî kuruyla córdoba olarak ödenir. Örneğin altı aylık çalışma izni toplam 150 CA$ eder.

151. madde, yabancı istihdam eden kamu ve özel işverenleri şunlarla yükümlü kılar: DGME'nin verdiği çalışma izinli geçerli oturum kartını veya çalışma iznini istemek, çalışanı bordroya eklemek, işe alımı çalışanın adı soyadı, uyruğu, görevi, geliri, sözleşme süresi ve adresiyle birlikte beş iş günü içinde DGME'ye bildirmek, yabancı çalışanların güncel listesini tutmak ve işten ayrılışı beş iş günü içinde bildirmek. 152. maddeye göre işyerleri anında göç denetimine izin vermeli ve istendiğinde yabancı personel hakkında bilgi vermelidir.

İzinsiz ücretli çalışma, DGME'nin bir yabancının kalışını veya oturumunu iptal edebileceği nedenlerden biridir (38. madde).

Geçici oturum sahiplerinin ikinci dereceye kadar kan hısımı ve birinci derece kayın hısımı bağımlı aile üyeleri ayrı bir geçici oturum alt kategorisi (13 numaralı) oluşturur ve yıllık ücretleri 100 CA$'dır. Eş ve çocuklar bu kategoriyle çalışanın yanında kalabilir.