Nijerya’da iltica: mülteci statüsü nasıl işler

UNHCR’nin Nijerya yardım sayfaları, iltica başvurularını almak ve işlemek, sığınmacıları kaydetmek, başvurulara karar vermek ve sığınmacılar ile mültecilere belge düzenlemek görevinin UNHCR’ye değil Ulusal Mülteci, Göçmen ve Ülke İçinde Yerinden Edilmiş Kişiler Komisyonu’na ait olduğunu belirtir. UNHCR Komisyonla birlikte çalışır, teknik destek verir ve mülteci müdahalesinde BM kuruluşları ile ortakları koordine eder.

Başvuru Nijerya içinde yapılır. Resmi sayfalar eyaletlerdeki NCFRMI ofislerinde kaydı anlatır; yurt dışından bir Nijerya büyükelçiliği aracılığıyla başvuruyu tarif etmez.

İlk adım kayıttır. UNHCR’ye göre kayıt, özel ihtiyaçları olan kişilerin erken tespit edilip koruma hizmetlerine yönlendirilmesini sağlar ve geri göndermeye (refoulement), keyfi gözaltı ve tutuklamaya karşı koruma sunar. Tüm kayıt hizmetleri ücretsizdir.

Devlet sistemi üzerinden verilen belgeler arasında kayıt belgesi, sığınmacı belgesi, mülteci belgesi, geçici koruma statüsü, Ulusal Kimlik Numarası (NIN), doğum belgesi ve Sözleşme Seyahat Belgesi bulunur. Süresi dolan veya kaybolan belgeler kaydın yapıldığı aynı ofiste yenilenir.

Nijerya Göç İdaresi, 1951 Mülteci Sözleşmesi doğrultusunda Nijerya’da koruma altındaki mültecilere Sözleşme Seyahat Belgesi düzenler; ilk belgeler Mayıs 2019’da mültecilere ulaştırılmak üzere NCFRMI’ye teslim edildi. Belge uluslararası seyahatte geçerlidir, geçerlilik süresi içinde Nijerya’ya dönüşe izin verir ve üretim maliyetini UNHCR karşıladığı için ücretsizdir.

Bir belge kaybolursa hemen en yakın polis karakoluna bildirip polis tutanağı alın, ardından tutanakla bir NCFRMI ofisine gidin.

UNHCR’nin listelediği NCFRMI ofisleri arasında Abuja (Federal Sekreterlik 2. kat, Shehu Shagari Highway, Maitama), Lagos (13 Awolowo Road, Ikoyi), Ogun eyaletinde Ijebu-Ode, Adamawa’da Yola, Borno’da Maiduguri, Cross River’da Calabar, Enugu, Kaduna ve Taraba’da Takum bulunur. Koruma danışmanlığı eyaletlerdeki NCFRMI ofislerinde, Abuja’da ise Federal Sekreterlikteki NCFRMI ofisinde verilir.

UNHCR ve ortakları Abuja, Maiduguri, Ogoja, Lagos ve Benue gibi saha noktalarından çalışır. UNHCR, kendisi ve ortaklarının sunduğu tüm hizmetlerin ücretsiz olduğunu vurgular; ödeme talep edilen kişiler bunu UNHCR’nin dolandırıcılık bildirim kanalına iletmelidir.