Lihtenştayn'da iltica başvurusu

İltica Kanunu mülteciyi; ırkı, dini, uyruğu, belirli bir toplumsal gruba üyeliği, cinsiyeti veya siyasi görüşü nedeniyle haklı bir zulüm korkusuyla ülkesi dışında bulunan kişi ve aynı durumdaki vatansız kişi olarak tanımlar. Haklı korku; can, beden veya özgürlük tehlikedeyse ya da dayanılmaz psikolojik baskı yaratan önlemler söz konusuysa vardır ve kadınlara özgü gerekçeler dikkate alınmalıdır. Zulüm devletten, devleti veya topraklarının önemli bir kısmını yöneten gruplardan ya da başka kimse koruma sağlamıyorsa devlet dışı aktörlerden gelebilir. Daire, iltica hakkı diye bir hakkın değil, yalnızca gerekçelerin incelenmesini isteme hakkının bulunduğunu vurgular.

Lihtenştayn'da bulunan kişi başvurusunu yazılı veya sözlü olarak Yabancılar ve Pasaport Dairesi'ne, mesai dışında Ulusal Polis'e yapar; sınırda başvuranlar veya sınır yakınında durdurulanlar Daire'ye yönlendirilir. Ardından Dublin sürecinde genellikle on gün, diğer durumlarda en çok 21 gün süren hazırlık aşaması gelir. Daire kişisel bilgileri kaydeder, yolculuk güzergâhını ve özet olarak gerekçeleri sorar ve parmak izlerini Eurodac'ta karşılaştırır. Başka bir Dublin devleti sorumluysa ve kişiyi geri almayı kabul ederse başvuru kabul edilemez sayılarak reddedilir.

Lihtenştayn sorumluysa Daire başvurucuyla genellikle 20 gün içinde iltica gerekçeleri üzerine mülakat yapar. Mülakatlar başvurucunun dilinde tercümanla yapılır, ses kaydına alınır ve tutanağa özetlenir; başvurucu itiraz etmedikçe veya avukatı yoksa tanınmış yardım kuruluşlarının bir temsilcisi hazır bulunur. Başvurucular kimliklerini açıklamak, seyahat ve kimlik belgelerini teslim etmek, gerekçelerini belirtmek, delillerini sunmak ve biyometrik veri vermekle yükümlüdür. İlticanın verilmesine Hükümet karar verir. Kanun, iltica başvurusu için yurt dışındaki temsilciliklerde bir yol öngörmez; başvuru Lihtenştayn'da veya sınırda yapılır.

İltica başvurucuları süreç bitene kadar Lihtenştayn'da kalabilir. Dairenin onayıyla ilk günden çalışabilirler ve mümkün olduğunca kendi geçimlerini sağlamaları beklenir; ücretler devlete devredilir ve iltica ya da izin verilene kadar, en çok beş yıl boyunca bir teşvik primi ödeyen Lihtenştayn Mülteci Yardımı (Flüchtlingshilfe) tarafından yönetilir. Desteklenen kişiler günde 10 CHF, ilk çocuk için 10 CHF ve sonraki her çocuk için 7 CHF yardım alır, ayrıca 4 CHF cep harçlığı verilebilir. Devlet zorunlu sağlık sigortası primlerini ve gerekli dişte ağrı tedavisini öder; çocuklar genellikle 30 gün içinde okula başlar. Barınma ve bakımı Mülteci Yardımı sağlar; devlet hukuki danışmanlığı karşılar, ancak avukatla temsil bu kapsamda değildir.

Hükümet mülteci statüsünü tanırsa kişi iltica ve oturma izni alır. Başvuru reddedilir veya kabul edilemez bulunursa genellikle sınır dışı etme kararı verilir. Sınır dışı etme imkânsız, uluslararası yükümlülükler nedeniyle caiz değil veya örneğin savaş ya da ağır kişisel acil durum nedeniyle makul değilse kişi bir yıllığına geçici olarak kabul edilir ve süre sonunda durum yeniden incelenir. Hükümetin veya sorumlu bakanın kararlarına tebliğden itibaren 14 gün içinde İdare Mahkemesi'nde (Verwaltungsgerichtshof) itiraz edilebilir ve itiraz yürütmeyi durdurur; kabul edilemezlik ve buna bağlı sınır dışı etme konusunda tek hâkim kesin karar verir.

İltica Kanunu, Hükümetin savaş gibi ciddi genel tehlike dönemlerinde gruplara geçici koruma vermesine de imkân tanır; Lihtenştayn bu S statüsünü 2022'den beri Ukrayna'dan gelenlere verir ve Almanca, Ukraynaca ve Rusça bilgi notları yayımlar. Refakatsiz çocuklara mahkemenin atadığı bir kayyum ve Sosyal Hizmetler Dairesi'nin belirlediği bir güven kişisi verilir. Tanınan mültecilerle Sosyal Hizmetler Dairesi ilgilenir. Lihtenştayn Dublin kurallarını 19 Aralık 2011'den beri uygular.