Kazakistan çalışma vizesi ve çalışma izni

Nüfus Göçü Kanunu şu grupları ayırır: şirket içi transferle gelenler dahil işverenlerin işe aldığı çalışanlar; öncelikli sektörlerde aranan mesleklerde serbest çalışmaya gelen yabancılar; ticari göçmenler; bir yıla kadar çalıştırılan mevsimlik işçiler ve özel hanelerde çalışan işgücü göçmenleri. Hane işgücü göçmeni izni yalnızca Kazakistan'la vizesiz rejimi en az üç aylık kalışa izin veren ülkelerin vatandaşları içindir; 30 gün vizesiz kalabilen Türk vatandaşları işveren izni, serbest çalışma veya şirket içi transfer yollarını kullanır.

Aranan meslekler listesindeki yabancılar serbest çalışma için nitelik uygunluk belgesine, ya yurt dışındaki bir Kazak temsilciliği aracılığıyla (başvuru yerel yürütme organına iletilir) ya da zaten Kazakistan'daysa doğrudan o organa başvurabilir. Belge en fazla üç ay için verilir ve bu süre içinde iş sözleşmesinin süresine, en fazla üç yıla kadar uzatılmalıdır. Şirket içi transferle gelenler, yıllık kota dışında, sözleşme süresince en fazla üç yıl ve bir yıl uzatılabilen bir izinle çalışır. Kota ve izin kuralları başka grupların yanı sıra daimi ikametlilere, yabancı şirketlerin şube ve temsilciliklerinin birinci yöneticilerine, öncelikli yatırım projeleri ve özel ekonomik bölge projelerinin çalışanlarına ve Astana Hub katılımcılarının yönetici ve uzmanlarına uygulanmaz.

Kanunun 35. maddesi yabancı çalışanların reşit olmasını, iş için gereken eğitim, nitelik ve deneyime sahip olmasını, adli sicil belgesi ile seçilen meslekte çalışmaya engel hastalık bulunmadığını gösteren sağlık raporu sunmasını ve birinci basamak ile acil yatarak tedaviyi kapsayan sağlık sigortası yaptırmasını şart koşar.

Çalışma vizesini Dışişleri Bakanlığı ve Kazak temsilcilikleri, çalışanın veya işverenin izni esas alınarak ve iznin geçerlilik süresi için verir. C3 vizesi 90 güne kadar tek giriş için ya da üç yıla kadar veya izin süresince çok giriş için verilir; Astana Uluslararası Finans Merkezi katılımcılarının ve Astana Hub'ın çalışanlarına beş yıla kadar verilebilir. Konsolosluk harcı tek girişli vize için 80 USD, çok girişli vize için geçerlilik yılı başına 200 USD'dir; beş yıllık vize 1.000 USD tutar. İzin ertesi yıl için yenilendiğinde vize ve geçici ikamet izni polis tarafından bir yıl uzatılır. Türkiye'den başvuranlar vize için Kazakistan'ın Ankara Büyükelçiliğine başvurur.

İşverenler yabancı işgücü izni, işin yapılacağı bölgenin yerel yürütme organından, göç konusunda yetkili kurumun işgücünün yüzdesi olarak belirlediği kota içinde alır ve izinde yer alan her bölge için Vergi Kanununa göre harç öder. İzin başka bir işverene devredilemez ve yalnızca listelenen bölgelerde geçerlidir; ancak çalışan bir takvim yılında toplam 90 güne kadar başka bölgelere görevlendirilebilir. Yabancı çalışan sayısı Kazak personel oranına uymalı, eğitim ve deneyimleri ulusal nitelik şartlarını karşılamalıdır. Başvurular izin ve bildirim bilgi sistemi üzerinden elektronik olarak da yürütülebilir.

30 günden uzun kalacak çalışanlar, işverenin izin, nitelik belgesi veya ulusal sisteme kayıtlı iş sözleşmesiyle talep ettiği çalışma amaçlı geçici ikamet izni alır. Başka bir yasal dayanak yoksa yabancı çalışanlar izin süresi bitince ülkeden çıkmalıdır; işveren de izni sona eren çalışanların ayrılmasını sağlamakla yükümlüdür.