İsviçre’de iltica

İltica başvuruları İsviçre’de, örneğin federal bir iltica merkezinde, sınırda veya havalimanında yapılır. Yurt dışındaki İsviçre temsilcilikleri iltica başvurusu kabul etmez; ancak istisnai durumlarda hayatı veya beden bütünlüğü doğrudan, ciddi ve somut biçimde tehdit altında olan kişilere insani vize verebilir.

Kayıt ve hazırlık aşamasından sonra SEM başka bir Dublin ülkesinin sorumlu olup olmadığını kontrol eder. Sorumlu ülke İsviçre ise SEM personeli iltica gerekçelerinin inandırıcı olup olmadığını ve İltica Kanunu’ndaki mülteci kriterlerinin karşılanıp karşılanmadığını inceler; hızlandırılmış süreç en fazla 140 günlük sabit bir takvimle işler. Tanınan mültecilere genellikle iltica verilir; başvurusu reddedilenler, sınır dışı etmenin önünde engel olup geçici kabul verilmedikçe ülkeden ayrılmalıdır.

Sığınma Kanunu hazırlık aşamasını Dublin prosedüründe en fazla 15 gün, diğer prosedürlerde en fazla 30 gün olarak belirler; gerekiyorsa AB 2024/1356 sayılı Tüzüğü kapsamındaki ön tarama üç gün içinde yapılır. Dublin kararları diğer devletin devri kabul etmesinden sonraki üç iş günü içinde, hızlandırılmış prosedürdeki kararlar hazırlık aşamasından sonraki sekiz iş günü içinde, genişletilmiş prosedürdeki kararlar ise kişi bir kantona yerleştirildikten sonra iki ay içinde verilir. Hızlandırılmış prosedürde ret taslağı hukuk temsilcisine gönderilir ve temsilcinin görüş bildirmek için 24 saati vardır.

Sığınmacılar süreç boyunca federal iltica merkezlerinde kalır ve İsviçre iltica sistemi kapsamında ücretsiz danışmanlık ve hukuki temsil alır.

Sığınma başvurusu yapanlar federal sığınma merkezinde kaldıkları sürece çalışamaz. Sonrasında işveren kanton makamına başvurursa, ekonomik durum elverirse, ücret ve öncelik kurallarına uyulursa ve kesinleşmiş bir sınır dışı kararı yoksa geçici çalışma izni verilebilir; N izniyle serbest meslek yapılamaz.

SEM’in olumsuz kararlarına karşı Federal İdare Mahkemesi’ne itiraz edilebilir. Süre hızlandırılmış prosedürde yedi iş günü, genişletilmiş prosedürde 30 gün, başvurunun incelenmemesi (Nichteintreten) kararlarında beş iş günüdür; ara kararlar için daha kısa süreler geçerlidir. Uygulanacak süre kararda da yazılıdır.

Başvurusu federal sığınma merkezinde incelenen kişilerin ücretsiz danışmanlık ve hukuki temsil hakkı vardır. Açıkça reddetmediğiniz sürece ön taramadan sonra hazırlık aşaması ve sürecin geri kalanı için size bir hukuk temsilcisi atanır; refakatsiz çocuklara ise süreç başında atanır. Temsilci, başvurunuzun başarı şansı hakkında sizi en kısa sürede bilgilendirir. İsviçre’de altı sığınma bölgesi vardır; her birinde başvuruların aynı çatı altında alınıp karara bağlandığı, işlem birimi bulunan bir federal sığınma merkezi bulunur.