Batı Şeria'da yabancı eşler: aile birleşimi ve eş izni

Ara Anlaşma'ya ekli Sivil İşler Protokolü'nün 28(11). maddesine göre Filistin Yönetimi, İsrail tarafının önceden onay vermesi koşuluyla Batı Şeria sakiniyle evli bir yabancıya bölgede statü verebilir. Bu taleplerin nasıl işleneceğini COGAT'ın Yabancıların Girişi ve İkameti Usulü'nün 21 Aralık 2022 revizyonu düzenler. Onaylar, siyasi ve güvenlik durumuna göre değişebilen kotalar içerebilen bir siyasi politika çerçevesinde verilir; asgari şartları karşılamak onayı garanti etmez.

Filistin tarafında bu talep İçişleri Bakanlığı'nın bir nüfus hizmetidir: Batı Şeria'da yaşayan eş, herhangi bir valilikteki bakanlık müdürlüğüne aile birleşimi başvurusu yapar ve talep İsrail tarafınca onaylandıktan sonra aile birleşimi kimlik kartı için başvurur. Türk vatandaşı bir eşin durumu da aynı usule tabidir; ilk ziyaret için gereken B/2 vizesi Ankara'daki İsrail Büyükelçiliği'nden alınır.

Ön incelemede eşlerin ve varsa beraberindeki küçük çocukların kimliği tespit edilir, evlilik belgesi ve kişisel belgeler kontrol edilir, yabancı eşin daha önceki giriş, izin ve ret kayıtları ile Batı Şeria'daki eşin kayıtları gözden geçirilir; ortak yaşam merkezi ve ilişkinin gerçekliğine dair kanıtlar incelenir. Herkes için adli ve güvenlik kontrolü yapılır.

Kararda siyasi politika ve varsa kota, eşler için 18 yaş alt sınırı, evliliğin samimi ve gerçek olduğunun kanıtı, bir sakinin yalnızca bir yabancı eş için başvurabilmesi, güvenlik ve suç riski, kalış süresini kapsayan sağlık sigortası ile kişisel ve insani durum dikkate alınır. Evli olmak veya çocuk sahibi olmak tek başına insani gerekçe sayılmaz. Sahte belge veya gerçeğe aykırı beyan başvurunun doğrudan reddine ve bir yıl boyunca yeni başvuru yapılamamasına yol açar.

Batı Şeria'daki eş başvuru formunu arzuhalci bürosunda doldurtur, belgelerle birlikte müdürlükteki nüfus işleri memuruna teslim eder ve bir alındı belgesi alır. Bilgiler sisteme girilerek yetkili Filistin birimine gönderilir; bu birim de dosyayı İsrail tarafına iletir. Eksik belge varsa talep Filistin Yönetimi'ne geri gönderilir ve tamamlanması için 45 gün verilir. Eksiksiz dosya güvenlik birimlerine ve COGAT ofislerine gider; COGAT başkanı 60 gün içinde karar verir. Filistin tarafında onaylanan talepler basın yoluyla duyurulur ve eş kişisel onay belgesini nüfus işlerinden alır.

Talep onaylanırsa Filistin Yönetimi yabancı eşe bir kimlik numarası verir ve COGAT'ın nüfus kaydı statüyü işler; turist vizeleri ve diğer izinler iptal edilir.

Statü düzenlemesi geçerli politika nedeniyle reddedilirse COGAT, yabancı eş kayda alınmadan çiftin birlikte yaşayabilmesi için eş izni verebilir. Eş izinleri statü düzenleme kotasına dahil değildir; ancak COGAT bunlar için ayrı bir kota belirleyebilir. Her izin en fazla bir yıl geçerlidir ve toplamda 27 aya kadar uzatılabilir; yenileme, sürenin bitiminden en az iki ay önce Filistin Yönetimi aracılığıyla istenir. Eş izni sahibi Batı Şeria'da çalışabilir veya gönüllü olabilir; İsrail'e girmek için ayrı izin gerekir ve kural olarak çıkış ve dönüş Allenby Köprüsü'nden yapılır.

Statü netleşmeden önce yabancı eş yalnızca en fazla üç aylık ziyaret izniyle gelebilir; bu izin çalışmaya, okula kaydolmaya veya izin süresinden uzun süreli kiralamaya imkân vermez.

COGAT başkanı statü düzenlemesini reddeder veya eş izni verilmesine karar vermezse Batı Şeria'daki eş, 45 gün içinde Filistin Yönetimi veya COGAT yabancılar başvuru merkezi aracılığıyla ayrıntılı bir itiraz yapabilir. İtiraz 60 gün içinde karara bağlanır; yabancı eşe bu süre ve sonrasındaki 30 güne kadar geçici izin verilebilir. Esasa ilişkin bir ret sonrasında, koşullarda önemli bir değişiklik yoksa yeni statü başvurusu ancak beş yıl sonra yapılabilir.