Arnavutluk'ta kendi işini kuranlar için oturma ve çalışma izni

Yabancılar Kanunu'nun 67. maddesine göre faaliyetin ekonomik bir yararı olması, ekonomiye olumlu etkisinin beklenmesi ve iş fikrini gerçekleştirecek sermayenizin bulunması gerekiyor. Ekonomiden sorumlu bakanın kurduğu ve işin yapılacağı yerdeki kurumların da katıldığı değerlendirme komisyonu şunları inceliyor: AKPA'nın önerdiği unsurları içeren iş planı, Arnavutluk'taki veya Türkiye'deki bir bankadan en az 500.000 ALL ya da dolar veya avro karşılığı birikimi gösteren yazı, diploma veya sertifika (lisanslı mesleklerde meslek ruhsatı) ve Ulusal İş Merkezi (QKB) kayıt belgesi.

Serbest çalışanlar AKPA onayı gereken kategoriler arasında. İzin belirli bir faaliyet, bölge ve meslekle sınırlandırılabiliyor; adınızda, iş veya ev adresinizde ve izinli faaliyetlerinizde değişiklik olursa makamları bilgilendirip onay almanız gerekiyor.

e-Albania serbest çalışan izni için pasaport fotokopisi, 47 x 36 mm fotoğraf, Arnavut konut standartlarına uygun konut belgesi ve faaliyetin QKB'ye kaydını gösteren belge istiyor. Komisyon dosyasına iş planı, 500.000 ALL için banka yazısı ve yeterlilik belgeleri ekleniyor. D/VP vizesi için e-Vize mesleki yeterlilik belgesini, işletmenin hukuki statü belgesini, şartların sağlandığını gösteren komisyon tutanağını ve konut belgesini istiyor; davet mektubu gerekmiyor. Türk belgeleri apostilli ve tercümeli olmalı.

43/2025 sayılı Kanun'la yatırımcı oturma izni (85/1. madde) eklendi. Arnavutluk'ta yatırım yaptığınızda, işletmede her yabancıya karşı beş Arnavut vatandaşı çalıştığında (bu oran yönetim kurulunda ve diğer yönetim ya da denetim organlarında da korunmalı), bu çalışanlara önceki yılın aynı pozisyon ortalamasından az olmayan ücret ödendiğinde ve işletme zarar etmediğini ve vergi borcu olmadığını belgelediğinde iki yıllık izin veriliyor. Şartlar değişmezse üç yıl uzatılıyor, ikinci izin bitince süresiz izin veriliyor. Yatırım tutarı İçişleri ve Ekonomi bakanlarının ortak talimatıyla belirleniyor. Stratejik Yatırımlar Komitesi'nce stratejik yatırımcı sayılanlar kendileri, aileleri ve en fazla beş kilit çalışanı için doğrudan süresiz izin alabiliyor.

Önce şirketinizi veya şahıs işletmenizi QKB'ye kaydettirin, ardından e-Albania'da serbest çalışma veya yatırımcı gerekçesiyle Tekli İzin başvurusu yapıp Türk vatandaşı olarak D/VP veya D/I vizesini seçin. Maliye ve ekonomiden sorumlu bakanlığın değerlendirme komisyonu şartları inceliyor, AKPA serbest çalışmayı onaylıyor, Dışişleri Bakanlığı vizeyi onaylıyor ve Sınır ve Göç birimi izni toplamda en fazla 12 hafta içinde düzenliyor. Arnavutluk'a girdikten sonra biyometrik karta başvuruyor ve 30 gün içinde adresinizi nüfus müdürlüğüne kaydettiriyorsunuz.

Serbest çalışan izni iş devam ettiği sürece e-Albania üzerinden yenilenebiliyor. Üç yıl sonra planlanan faaliyeti başarıyla yürüttüyseniz, kendinize ve bakmakla yükümlü olduklarınıza yetecek geliriniz varsa ve süresiz oturumun diğer şartlarını sağlıyorsanız süresiz izin verilebiliyor. Mali zorluk tek başına iptal sebebi değil; ancak geçim masraflarınızı karşılayamaz hale gelirseniz izin iptal edilebilir. Bir yılda 180 günden fazla yurt dışında kalmak, sahte belge veya izin dışı faaliyet de iptal sebebi.

Reddedilen veya iptal edilen Tekli İzin için İdari Usul Kanunu'ndaki sürelerde üst makama itiraz edilebiliyor; itiraz 30 gün içinde karara bağlanıyor, ardından idare mahkemesine gidilebiliyor. Vize retlerine 5 iş günü içinde Konsolosluk İşleri Müdürlüğü'ne itiraz ediliyor.