Arnavutluk çalışma izni: çalışanlar için Tekli İzin

Geçerli pasaportu, Arnavutluk İş Kanunu'na uygun gerçek bir iş teklifi, uygun konutu olan ve kamu düzeni ya da sağlık açısından risk taşımayan yabancı, AKPA işi onayladıktan sonra izni alabiliyor. AKPA ücret, çalışma saatleri ve koşullar Arnavut mevzuatına uygunsa ve öncelikli gruplardan uygun aday bulunamamışsa onay veriyor. Öncelikli gruplar Arnavut iş arayanlar, Arnavut vatandaşlarının yabancı aile üyeleri, ABD, AB ve Schengen vatandaşları, Bosna-Hersek, Karadağ, Kosova, Sırbistan ve Kuzey Makedonya vatandaşları ile ikili istihdam anlaşması olan ülkelerin vatandaşları.

İşverenin pozisyonu kamu istihdam portalında en az beş takvim günü ilan etmiş olması gerekiyor. Türk vatandaşları bu muafiyet listesinde yer almadığından AKPA onayı şart. Arnavut bir vatandaşla evli olanlar, Arnavutluk'ta meslek lisesi veya üniversite bitirenler ve yüksek nitelikli çalışanlar ise iş piyasası durumuna bakılmaksızın öncelikli olarak izin alıyor.

e-Albania çalışan izni için şunları istiyor: geçerli pasaportun fotokopisi, son altı ayda çekilmiş 47 x 36 mm fotoğraf, Arnavut konut standartlarına uygun konut belgesi (tapu veya kira sözleşmesi), Arnavutluk İş Kanunu'na göre hazırlanmış, süre, pozisyon, meslek ve ücreti gösteren iş sözleşmesi ve sözleşmeye uygun mesleki yeterlilik belgesi. D/PM vizesi için ayrıca işverenin imzalı davet mektubu ve aday lisanslı bir ajansla bulunduysa ajansla yapılan sözleşme isteniyor. Türkiye'den alınan diploma ve belgeler Arnavutça veya İngilizceye tercüme edilmeli, apostil ve noter onayı yaptırılmalı.

Tekli İzin ve vize ücreti başvurudan önce, çevrim içi veya bankada birlikte ödeniyor; e-Albania izin türüne göre ödeme talimatı oluşturuyor. Türk vatandaşları için D vizesi harcı 858 sayılı Karar ekindeki tabloya göre 35 EUR. Başvuru reddedilirse ödemeler iade edilmiyor.

Yabancı çalıştırmak isteyen işveren, izin başvurusundan en az 15 iş günü önce e-Albania üzerinden ön değerlendirme talep ediyor; polis ve güvenlik birimleri şirketin yabancı çalıştırma geçmişini ve sunulan yaşam koşullarını inceliyor. Cevap 10 iş günü, özel durumlarda 15 iş günü içinde geliyor; reddedilen şirket üç ay sonra yeniden başvurabiliyor.

Asıl başvuru tek bir e-Albania formuyla, iade edilmeyen ücret ödendikten sonra yapılıyor. Türk vatandaşları için başvuru sırasında Arnavutluk dışında bulunmak şart. Eksik belgeler 5 gün içinde bildiriliyor ve 30 gün içinde tamamlanmalı. AKPA işi çevrim içi onaylıyor, Avrupa ve Dışişleri Bakanlığı D/PM vizesini Ankara veya İstanbul temsilciliği üzerinden onaylıyor, Sınır ve Göç birimi izne karar veriyor. Dosya kabul edilince yüklenen belgelerin asıllarını, iki fotoğrafı, ödeme dekontunu, pasaport fotokopisini ve imzalı formu 8 gün içinde postayla gönderiyorsunuz.

D/PM veya mevsimlik D/PS vizesiyle girenler sınır kapısında kayda alınıyor ve geçici oturma izni otomatik olarak e-postayla gönderiliyor. İki ay içinde Bölge Sınır ve Göç Müdürlüğü Tekli İznin onaylanıp onaylanmadığını bildiriyor; onay halinde biyometrik oturma kartı için aynı müdürlükteki Identitek ofisine şahsen başvuruyorsunuz. İşveren işe başlamayı vergi sistemine bildiriyor ve sistem polisi ve AKPA'yı otomatik bilgilendiriyor. Kartı teslim aldıktan sonraki 30 gün içinde adresinizi nüfus müdürlüğüne kaydettirmezseniz izin iptal ediliyor.

Yenileme başvurusu e-Albania'daki yenileme hizmetiyle, kural olarak izin bitmeden önceki 60 gün içinde yapılıyor. Bir yıl içinde 180 günden fazla Arnavutluk dışında kalırsanız, onaylanan iş dışında çalışırsanız veya işten ayrılırsanız izin iptal edilebiliyor; işveren iş ilişkisinin bittiğini iki hafta içinde bildirmek zorunda. İşsizlik, Arnavutluk'ta üç yıldan az çalışmış olanlar için 12 ay içinde üç aydan, üç yıl ve daha fazla çalışmış olanlar için altı aydan uzun sürerse iptal sebebi oluyor. Mevsimlik işçiler takvim yılı başına en fazla altı aylık izin alıyor ve sözleşme sonunda ülkeye dönmek zorunda; aynı işveren altı aylık aradan sonra yeniden başvurabiliyor.

AKPA şu durumlarda onay vermiyor: sözleşme Arnavut iş standartlarına aykırıysa, belgeler eksikse, işveren AKPA'ya kayıtlı değilse veya boş pozisyonları ilan etmediyse, ücretler toplu sözleşmenin altındaysa, işveren uygun bir işsiz adayı reddettiyse, iflas halindeyse, faaliyet göstermiyorsa veya sigorta primi borcu varsa. Tekli İznin reddine veya iptaline karşı, kararı veren makamın bir üst makamına İdari Usul Kanunu'ndaki süreler içinde itiraz edilebiliyor; itiraz 30 gün içinde sonuçlandırılmalı, sonrasında idare mahkemesine başvurulabiliyor.