Mikronezya (FSM) yabancı işçi çalışma izni

Göç Kanunu'nun 103(6). maddesi, işçi özel veya kamu istihdamına ilişkin ulusal mevzuata uyduktan sonra iş sözleşmesinin izin verdiği süre için yabancı işçi izni öngörür; istihdam uzatıldığında izin de yenilenir. Göç Yönetmeliği bunu ikiye ayırır: ulusal, eyalet veya belediye yönetimlerinde çalışacak kamu işçilerine izin sözleşmenin sunulmasıyla verilir; özel sektör işçileri için ise başvuruyu işveren, 51. Başlık olan Yerleşik İşçileri Koruma Kanunu'na uyduğunu kanıtlayarak yapar.

ABD vatandaşları FSM'de izinsiz yaşayıp çalışabilir. 90 günden kısa sözleşmeli işler, sözleşmenin bir kopyası Bölüm'e verilerek kısa süreli ziyaretçi statüsünde yapılabilir; 51. Başlık da 90 güne kadar getirilen geçici çalışanlara uygulanmaz, uzatmalarla toplam süre 180 günü geçemez. Bölüm'ün giriş izni formu, özel sektör istihdamı hariç, 90 güne kadar kısa süreli sözleşmeli çalışma dahil tüm izin türleri için kullanılır.

51. Başlık nitelikli yerleşik işçilere öncelik tanır ve yabancıların yalnızca bu iş gücünü tamamlamak için çalıştırılmasına izin verir. İşveren işletmeyi, işçi sayısını ve niteliklerini, ücretleri ve başlangıç tarihini anlatan bir başvuru yapar; nitelikli yerleşik işçi bulunamazsa, yabancı alınmadan önce boş kadro çalışma bölgesinde 30 gün, diğer bölgelerde 15 gün ilan edilir.

Ardından işveren hükümetle yerleşik olmayan işçi istihdam sözleşmesi imzalar; bu sözleşmede acil ihtiyaç, her iş sınıfının ücreti, asgari çalışma koşullarının kabulü, yeniden yerleşik işçi aranması gereken süre ve işçinin dönüş yol masrafını işverenin ödeyeceği yer alır. İşçi, işte en az iki yıllık deneyimini, medeni hâlini ve bakmakla yükümlü olduğu kişileri ve ağır suç ya da ahlaki çöküntü içeren suçtan mahkûmiyeti olmadığını gösteren yeminli beyan verir. İşveren de iş unvanı, süre, çalışma yeri, haftalık saatler, normal ve fazla mesai ücreti ile varsa geçim masrafı kesintilerini gösteren sözleşmeyi sunar.

Her giriş izni başvurusuna, başvuranın en az altı ay yaşadığı son yerden alınmış ve ağır suç (felony) ya da ahlaki çöküntü içeren bir suçtan mahkûmiyet bulunmadığını gösteren sabıka kaydı ile bir doktorun yazılı sağlık raporu eklenmelidir; Türkiye'de yaşayan biri için bu kayıt Türkiye'den alınır. Başvurudan önce FSM'de altı ay yaşamış olanlardan bu iki belge istenmez. Göç Bölümü'nün kontrol listesi ayrıca pasaport bilgi sayfasının fotokopisini, arkası imzalı bir vesikalık fotoğrafı ve gerekiyorsa noter onaylı geçim veya bağımlılık beyanını ister. Girişte pasaport, izin verilen kalış süresinin bitiminden sonra en az 120 gün daha geçerli olmalıdır; ülkeye gelen her yabancı 5004 numaralı Giriş ve Çıkış Kontrol Kaydı formunu doldurur.

FSM'nin Washington Büyükelçiliği'nin yayımladığı 2005 Göç Yönetmeliği, giriş izni ücretini özel sektör işçisi için 50 ABD doları, kamu işçisi için 5 dolar olarak belirler; ücret başvuru sırasında ödenir. Her ücretin 5 doları iade edilmez, izin reddedilirse kalanı geri ödenir. Başka bir izin türünden işçi iznine geçiş ayrıca 1.000 dolardır; Marshall Adaları ve Palau vatandaşları bu ücreti ödemez.

İzin varıştan önce istenip ücreti ödenmeli ve girişte yanında bulunmalıdır; gerekli izni olmadan gelen kişiye izin verilmeden önce ücretler dahil statü değişikliği kurallarını karşılaması istenir. Yenileme, pasaport ve mevcut izinle en yakın Bölüm ofisine bizzat gidilerek, izin bitmeden en az 30 gün önce yapılır; yenileme için FSM'den ayrılmak gerekmez.

İşçi yalnızca iznin verildiği iş ve faaliyetleri yapabilir; sözleşmeli işvereni dışında ücretli iş alamaz. Sözleşme süresince başka işverene geçmek için iş değişikliği izni ve en az 1.000 dolar ücret gerekir; ikinci bir iş için Çalışma Müdürü'ne başvuru, iki işveren arasında hizmet sözleşmesi ve aynı ücret aranır. ABD, Marshall Adaları ve Palau vatandaşları bu ücretlerden muaftır. İşçi, Bölüm'ün verdiği kimlik belgesini her zaman yanında taşır. İşten çıkarılma gibi nedenlerle istihdam sona ererse giriş izni her an iptal edilebilir. Bir takvim yılında FSM'de 90 gün veya daha fazla yaşayan yabancılar her yıl 31 Ocak'a kadar en yakın Bölüm ofisinde bizzat kayıt yaptırmalıdır (Kosrae, Pohnpei, Yap ve Chuuk Lagünü adaları dışında yaşayanlar için son tarih 30 Haziran). Bildirimler dosyadaki son adrese gönderildiğinden adres değişikliği de Bölüm'e yazılı olarak bildirilmelidir.

Kasıtlı olarak yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi, ağır suç ya da ahlaki çöküntü içeren suçtan mahkûmiyet, ciddi bulaşıcı hastalık ve Göç Kanunu'nun 107. maddesindeki diğer nedenlerle izin reddedilebilir veya iptal edilebilir. Karardan zarar gören kişi yerel göç ofisine itiraz bildirimi verir; ofis 10 gün içinde duruşma yapar ve 5 gün içinde yazılı karar verir. Sonraki aşama 15 gün içinde talep edilen ve Palikir'deki bir kurulun yaptığı duruşmadır, ardından yargısal denetim yoluna gidilebilir. Müdür ayrıca idari para cezası kesebilir: izinde yer almayan faaliyetler için 1.000 dolar, izin süresini aşan her gün için 100 dolar. Yasa dışı kalış iki yıla kadar hapis, 10.000 dolara kadar para cezası veya her ikisiyle cezalandırılabilir.