Kanada’da iltica (mülteci koruması) başvurusu

Sözleşme mültecisi (Convention refugee), Kanada’da bulunan ve ırk, din, siyasi görüş, uyruk ya da kadınlar veya belirli bir cinsel yönelime sahip kişiler gibi bir toplumsal gruba üyelik nedeniyle haklı bir zulüm korkusu taşıdığı için kendi ülkesine veya normalde yaşadığı ülkeye dönemeyen kişidir. Korunmaya muhtaç kişi (person in need of protection) ise işkence tehlikesi, yaşam riski ya da zalimane ve olağandışı muamele veya ceza riskiyle karşı karşıyadır. IRCC, iltica başvurusunun göç için bir kestirme yol olmadığını ve yanlış beyanın ülkeye dönüş yasağına yol açabileceğini belirtir.

Geri dönebileceğiniz başka bir ülkede Sözleşme mültecisi olarak tanınmışsanız, Kanada’da zaten korunan kişi statünüz varsa, hakkınızda sınır dışı kararı varsa, başka bir ülkede iltica başvurusu yaptıysanız, güvenlik, suç veya insan hakları ihlali nedeniyle kabul edilemezseniz, Kanada’daki önceki başvurunuz uygunsuz bulunduysa, reddedildiyse, terk edildiyse veya geri çekildiyse ya da ABD’den kara sınırıyla girdiyseniz başvurunuz uygun değildir. 3 Haziran 2025 ve sonrasındaki başvurularda, Kanada’ya ilk girişten 1 yıldan fazla süre sonra (24 Haziran 2020’den sonra girdiyseniz) veya ABD’den resmi geçiş noktaları dışından girişten 14 günden fazla süre sonra yapılan başvurular da kabul edilmez; refakatsiz çocuklar muaftır. Kanada–ABD Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşması kapsamında ABD’den gelenler, bir istisna yoksa genellikle ABD’ye geri gönderilir.

Giriş noktasında (havalimanı, liman veya kara sınırı) CBSA görevlisine iltica başvurusu yapmak istediğinizi söylersiniz; Kanada içindeyseniz başvuruyu IRCC Portalı üzerinden çevrimiçi başlatırsınız. Çevrimiçi başvuru 3 Kasım 2026’da değişiyor: 2 Kasım 2026 saat 23.59’a (ET) kadar gönderilmeyen yarım başvuruların yeni soruları yanıtlaması gerekecek. Başvurudan sonra başvuru alındı mektubu, sağlık muayenesi talimatları ve yüz yüze bir randevu verilir; randevuda görevli uygunluğu kontrol eder, biyometri alır (14 yaş üstü için parmak izi) ve pasaportlarınızı nihai karara kadar saklar. Uygun bulunan başvuranlara sevk teyit mektubu ve mülteci koruma kimlik belgesi (RPID) verilir.

Uygun başvuranlar çevrimiçi başvuruda ücretsiz açık çalışma izni talep edebilir; izin, başvuru IRB’ye gönderildiğinde ve sağlık muayenesi geçildiğinde verilir; başvuruya dahil aile üyeleri de alabilir. Başvuranlar ve aile üyeleri öğrenim iznine başvurabilir; küçük çocuklar RPID ile okula kaydolabilir. Geçici Federal Sağlık Programı (IFHP) sağlık güvencesi sağlar. Başvuru uygunsuz bulunursa geçerli çalışma izninizi süresi bitene kadar kullanabilir veya 155 CAD ödeyerek yeni izin isteyebilirsiniz.

IRB’ye bağlı Mülteci Koruma Dairesi genellikle görüntülü bir duruşma yapar; burada mülteci veya korunmaya muhtaç kişi tanımını karşıladığınızı göstermeniz gerekir. Mülteci İtiraz Dairesi, Mülteci Koruma Dairesi kararlarının birçoğuna karşı itirazları inceler; karar yazısı itiraz edip edemeyeceğinizi ve nasıl yapacağınızı açıklar. Uygun bulunmayanlar sınır dışı işlemi için CBSA’ya sevk edilir; CBSA önce sınır dışı öncesi risk değerlendirmesine (PRRA) uygunluğu inceleyebilir.

Kanada dışındaki kişiler bir Kanada büyükelçiliğinde iltica başvurusu yapamaz veya doğrudan yeniden yerleştirme için başvuramaz. Mülteci yeniden yerleştirmesi yalnızca BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), yetkili bir yönlendirme kuruluşu veya özel bir sponsor tarafından yönlendirilen kişiler içindir.