Finlandiya’da iltica ve uluslararası koruma

Kökeniniz, dininiz, uyruğunuz, belirli bir toplumsal gruba üyeliğiniz veya siyasi görüşünüz nedeniyle zulüm göreceğinizden haklı olarak korkuyorsanız ya da ölüm cezası, işkence veya silahlı çatışma kaynaklı tehlike gibi ciddi bir zarar riskiyle karşı karşıyaysanız uluslararası koruma başvurusu yapabilirsiniz. Başvuru Finlandiya’da şahsen yapılır; önceden gönderilecek bir form yoktur, mektup veya e-postayla başvurulamaz. Finlandiya–Rusya kara sınırı kapalıdır ve şu anda orada iltica talep edilemez.

Vardığınızda hemen polise veya Sınır Muhafızlığına bildirin; başvuruyu genellikle aynı görüşmede kaydederler. Başvuruyu Migri’nin kabul merkezinde, gözetim biriminde veya hizmet noktasında yaparsanız beş gün içinde polise ya da Sınır Muhafızlığına kaydettirmeniz gerekir; aksi halde başvuru hiç işleme alınmaz.

Pakt kapsamında incelemeden önce üç adım vardır: başvurunun yapılması, kaydedilmesi ve sunulması. Sınırı izinsiz geçenler önce Sınır Muhafızlığı, Gümrük veya polis tarafından üç ila yedi gün süren bir taramadan geçer; kimlik, sağlık ve güvenlik kontrolleri yapılır ve parmak izi alınır. Bazı durumlarda sınır usulü uygulanır: Migri dosyayı hızlandırılmış usulde veya kabul edilemezlik yönünden inceler, siz de belirlenen kabul merkezinde kalmak zorundasınız.

Migri kimliğinizi ve seyahat güzergâhınızı kontrol eder ve en önemli aşama olan iltica mülakatını yapar; burada neden ayrıldığınızı anlatırsınız. Tercüman sağlanır ve adli yardım avukatı katılabilir. Migri başka gerekçelerle oturum izni verilip verilemeyeceğini de inceler. Yasal süreler normal usulde altı ay, hızlandırılmış usulde üç ay, sınır usulünde on iki haftadır.

Başvuru sahipleri inceleme süresince kalabilecekleri bir kabul merkezine yerleştirilir; masrafını kendiniz karşılamak şartıyla başka yerde yaşayabilirsiniz. Merkez zorunlu harcamalar için küçük bir kabul ödeneği öder. Sığınmacılar Kela sosyal güvenliğinden yararlanamaz. Refakatsiz çocuklara temsilci atanır ve okula gitme hakları vardır. Devlet adli yardım bürolarından hukuki danışmanlık ve yardım alınabilir.

Gerçekliği doğrulanmış geçerli bir seyahat belgesi teslim ettiyseniz çalışma hakkı kayıttan üç ay sonra, aksi halde altı ay sonra başlar; ayrıca izin gerekmez. İltica başvurusu sürerken Finlandiya’da çalışma, öğrenim veya işletmeye dayalı oturum izni alınamaz.

Olumlu karar mülteci statüsü veya ikincil koruma ile oturum izni sağlar. Olumsuz karara karşı idare mahkemesine itiraz edilebilir; normal usulde itiraz süresi kararın tebliğinden itibaren 30 gündür ve itiraz edilmezse karar kesinleşir. Çalışma hakkınız itiraz süresince ve itiraz ederseniz mahkeme kararı tebliğ edilene kadar devam eder. 2026 değişikliklerinden beri suç dışındaki gerekçelere dayanan sınır dışı kararına itiraz, uygulamayı kendiliğinden durdurmaz; karar tebliğden 30 gün sonra uygulanabilir.

Hangi devletin başvuruyu inceleyeceğine AB sorumluluk kuralları karar verir. Finlandiya’ya gelmeden önce başka bir AB veya Schengen ülkesinde iltica başvurusu yaptıysanız ya da oturum izniniz olduysa, başvurunuz genellikle Finlandiya’da incelenmez ve o ülkeye transfer edilirsiniz. Finlandiya ayrıca yurt dışında, genellikle BMMYK ile birlikte seçilen kota mültecilerini yıllık mülteci kotası kapsamında kabul eder.