Fildişi Sahili'nde iltica ve mülteci statüsü

Fildişi Sahili'nde mülteci statüsü, ülkede kimin mülteci sayılacağını tanımlamayı amaçlayan 7 Haziran 2023 tarihli 2023-590 sayılı Kanun'la düzenleniyor. Ülke ayrıca 1969 tarihli, Afrika'daki Mülteci Sorunlarının Özel Yönlerini Düzenleyen Afrika Birliği Örgütü (OAU) Sözleşmesi'ne taraftır. Bu sözleşmenin I(2). maddesi, kamu düzenini ciddi biçimde bozan olaylar nedeniyle ülkesini terk etmek zorunda kalanları kapsıyor ve toplu yerinden edilme durumlarında grup halinde (prima facie) tanımaya imkân veriyor.

Mülteci ve vatansızlardan sorumlu ulusal kurum, önceki adı SAARA olan Mülteci ve Vatansızlara Yardım Müdürlüğü'dür (DAARA); Abidjan'daki BMMYK ofisiyle birlikte çalışır.

BMMYK'nın Fildişi Sahili istatistikleri, kendi kayıt veri tabanı ile DAARA kayıtlarından derleniyor; bu da sığınmacıların iki kurum tarafından birlikte kaydedildiğini gösteriyor. Ülkenin kuzeyinde Burkina Faso ve Mali'den yeni gelenler, sahadaki ortaklar tarafından hane düzeyinde kayda alındı. 31 Ağustos 2025 itibarıyla yaklaşık 90.000 mülteci ve sığınmacı kayıtlıydı; bunların çoğu kuzeydeki Bounkani ve Tchologo bölgelerinde, daha küçük gruplar ise Abidjan ve San Pedro'da bulunuyor.

İnternetteki resmi sayfalar bireysel başvurunun adım adım işleyişini, başvuru sürelerini veya karar sürelerini açıklamıyor. Fildişi Sahili'nde iltica etmek isteyen kişi doğrudan DAARA veya Abidjan'daki BMMYK ofisiyle iletişime geçmelidir. Başvuru ülke içinde yapılır; hiçbir resmi kaynak yurt dışındaki bir Fildişi Sahili büyükelçiliğinden başvuru yolunu tarif etmiyor.

Fildişi Sahili, 2 Temmuz 2025 tarihli bakanlıklar arası bir kararla, Mayıs 2021'den bu yana ülkenin kuzeyine kaçarak kayda alınanlar dahil Burkina Faso ve Mali'den gelen büyük bir sığınmacı grubuna prima facie esasıyla mülteci statüsü tanıdı. Afrika İnsan ve Halkların Hakları Komisyonu Kasım 2025'te bu kararı memnuniyetle karşıladı ve ilgili kişilere belgelerin hızla verilmesi dahil kararın tam olarak uygulanmasını istedi.

Bu karardan önce zorla yerinden edilmiş nüfusun yalnızca küçük bir kısmı yasal mülteci statüsüne sahipti ve bunların neredeyse tamamı başta Abidjan olmak üzere kentlerde yaşıyordu. Liberya, Orta Afrika Cumhuriyeti, Suriye ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti gibi diğer ülkelerden gelen mülteciler BMMYK verilerinde bireysel olarak tanınmış mülteciler olarak yer alıyor.

Hükümetteki yetkili kurum, vatansızlık dosyalarına da bakan mülteci ve vatansızlık müdürlüğü DAARA'dır. BMMYK Fildişi Sahili'nde çok ülkeli bir ofis işletiyor ve DAARA ile birlikte düzenli istatistik yayımlıyor. Usul, sığınmacılara ve mültecilere verilen belgeler veya hizmetlere erişim hakkındaki sorular için Abidjan'da DAARA veya BMMYK ile görüşün; resmi sayfaları şu anda bu ayrıntıları yayımlamıyor. Türk vatandaşları için Fildişi Sahili'ne özgü bir iltica düzenlemesi bulunmuyor.